Havas İlmi Kitaplardan Tek Başına Öğrenilebilir mi?
Günümüzde pek çok kişi sahaflardan veya internetten tercüme havas kitapları edinerek "havas ilmi nasıl öğrenilir?" sorusuna yanıt aramaktadır. Kadim alimlerin bu konudaki ilk ve en mühim uyarısı şudur: "Üstadı (hocası) olmayanın rehberi nefsi olur." Nasıl ki tıp fakültesinde anatomi ve farmakoloji okumadan sadece bir ilaç ansiklopedisine bakarak ameliyat yapılamazsa; Arapça dil bilgisi, akaid, ebced matematiği ve tahassun (korunma) usulü bilinmeden kitaplardaki ağır tertipleri denemek de ciddi manevi sarsıntılara yol açabilir.
Bununla birlikte, havas ilminin ilmî, teorik ve ahlaki temellerini öğrenmek, kendi nefsini ve hanesini sahih Kur'an sureleriyle korumak her mü'min için hem meşru hem de son derece faydalıdır.
Havas İlminde Tahsilin 5 Mertebesi
Geleneksel medrese ve irfan mekteplerinde bir talebenin havas ilmi sahasında ehliyet kazanması beş aşamalı bir müfredatla gerçekleşir:
1. Mertebe: Zahiri İlimler ve Ehl-i Sünnet Akaidi
Havas ilminin temeli sağlam bir tevhid inancıdır. Talebe önce neyin iman, neyin şirk, neyin sünnet, neyin bid'at olduğunu fıkıh ve akaid ilminden öğrenir. Ardından Kur'an-ı Kerim'i tecvidle hatasız okumayı ve Arapça sarf-nahiv (kelime ve cümle bilgisi) kurallarını tahsil eder. Çünkü bir ayetin veya esmanın tek bir harfini yanlış telaffuz etmek veya yanlış yazmak manayı tamamen değiştirir.
2. Mertebe: İlm-i Hurûf, Ebced ve Mizaç Hesabı
İkinci basamakta 28 Arap harfinin Ebced-i Kebir ve Ebced-i Sağîr değerleri, harflerin dört unsur (Ateş, Hava, Su, Toprak) sınıflandırması (Hurûf-ı Nâriye, Hevâiye, Mâiye, Türâbiye) ve 99 Esma-ül Hüsna'nın sayısal mukabilleri ezberlenir.
3. Mertebe: İlm-i Felek (Astronomik Vakitler ve Kamer Menzilleri)
Üçüncü aşamada gök cisimlerinin doğuş ve batış saatlerine göre hesaplanan 24 felekî saat (Şems, Kamer, Merih, Utarit, Müşteri, Zühre, Zühal) ile Ay'ın 28 menzili (Menâzil-i Kamer) öğrenilir. Hangi duanın ve vefkin hangi saatte yazılacağı bu ilimle tespit edilir.
4. Mertebe: İlm-i Evfak (Hendesî Vefk Tahriri)
Dördüncü aşamada Müselles (3x3), Murabba (4x4), Muhammes (5x5) ve daha üst mertebeli vefklerin Miftah, Mığlak, Adl, Tarh ve Cebir hanesi hesaplamaları ile safran mürekkebiyle hatasız tahrir usulleri talim edilir.
5. Mertebe: Riyazet, Tahassun ve İcazet
Son mertebe kalp tasfiyesidir. Talebe mürşidinin gözetiminde riyazet (az yemek, az uyumak, az konuşmak ve sürekli zikir halinde olmak) eğitimi görür. Kendisini ve mekanını Âyetel Kürsî ve hıfz ayetleriyle zırhlamayı (tahassun) öğrenir ve imtihanı geçtiğinde hocasından icazet alır.
Başlangıç Seviyesindeki Araştırmacılar Nereden Başlamalıdır?
Ağır davet ve vefk tertiplerine girmeden, havas ilmini doğru kaynaklardan tanımak isteyenler için en güvenli başlangıç adımları şunlardır:
- Öncelikle beş vakit namaz, sabah-akşam okunan İhlâs, Felak, Nâs sureleri ve Âyetel Kürsî virdini hayat 성화 (istikrar) haline getirmek.
- İmam Nevevî'nin el-Ezkâr'ı ve Gümüşhânevî Hazretleri'nin Mecmûatü'l-Ahzâb külliyatındaki sahih nebevi duaları okumak.
- Portalımızdaki Havas & Metafizik Akademi Eğitimleri müfredatını inceleyerek teorik altyapıyı sağlam kurmak.
