İslam Fıkhında Dua, Rukye ve Havas İlminin Hükmü
Samimi mü'minlerin zihnini en çok meşgul eden sorulardan biri "Havas ilmi caiz mi, vefk veya korunma duası taşımak günah mıdır?" sorusudur. Bu sorunun cevabını verebilmek için İslam alimlerinin "cahiliye efsunları ve büyü" ile "Kur'an ayetleri ve Esma-ül Hüsna ile yapılan rahmani rukye/havas" arasına koyduğu kesin çizgiyi bilmek gerekir.
Sahih Hadis-i Şeriflerde Rukye ve Korunma Duaları
Sahîh-i Müslim'de Avf bin Mâlik el-Eşcaî'den (r.a.) rivayet edilen meşhur hadis-i şerifte sahabiler, "Yâ Resûlallah! Biz cahiliye devrinde rukye (okuma) yapardık, bu hususta ne buyurursunuz?" diye sorduklarında Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:
"Okuduğunuz şeyleri bana arz edin. İçinde şirk bulunmayan rukyede (okumada) bir beis yoktur." (Müslim, Selâm, 64)
Yine Ebû Dâvûd ve Tirmizî'de yer alan sahih rivayette, sahabeden Abdullah bin Amr bin el-Âs (r.a.), gece korkusu yaşayan küçük çocukların boynuna Peygamber Efendimiz'in öğrettiği "Eûzü bikelimâtillâhi't-tâmmâti min gadabihî ve ikâbihî..." duasını bir kağıda yazarak astığı nakledilmiştir. Bu rivayetlere dayanan Hanefî, Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî fakihlerinin cumhuru, belirli şartlar altında Kur'an ayetleri ve Esma-ül Hüsna yazılı muhafazaları taşımanın caiz olduğuna hükmetmiştir.
İslam Alimlerinin Meşruiyet İçin Koştuğu 3 Kesin Şart
İbn Hacer el-Askalânî (Fethu'l-Bârî) ve İmam Nevevî başta olmak üzere İslam alimleri, bir havas uygulamasının veya yazılı duanın (vefkin) caiz olması için şu üç şartın eksiksiz bulunması gerektiğini bildirmişlerdir:
- 1. Yalnızca Allah'ın Kelamı, İsimleri veya Sıfatlarıyla Olması: Yazılan veya okunan metin sadece Kur'an-ı Kerim ayetlerinden, Esma-ül Hüsna'dan veya sahih nebevi dualardan ibaret olmalıdır.
- 2. Manasının Bilinir ve Şirkten Uzak Olması: Ne anlama geldiği bilinmeyen yabancı tılsımlar, süfli varlık isimleri veya İslam akaidine aykırı semboller kati suretle bulunmamalıdır.
- 3. Tesirin Yalnız Allah'tan Bilinmesi (Tevhid Akidesi): En önemli şart budur. Taşınan vefkin veya okunan duanın bizzat kendisinin koruyucu bir güç olduğuna inanmak şirktir; tıpkı baş ağrısı için içilen ilacın sadece bir vesile, şifayı verenin ise yalnız Allah olduğuna inanmak gibi, vefk ve duanın da sadece bir fiilî dua ve vesile olduğuna inanılmalıdır.
Hangi Uygulamalar Kati Suretle Haramdır?
Gerçek havas hocaları aşağıdaki fiillerden ateşten kaçar gibi uzak dururlar:
- Kahinlik yaparak "gelecekten kesin haber verme" iddiası (Gaybı yalnız Allah bilir).
- Eşleri birbirinden soğutma veya bir insanın özgür iradesini büyüyle bağlama (Bakara Suresi 102. ayette şiddetle yasaklanmıştır).
- Yıldızların ve gezegenlerin Allah'tan bağımsız bir gücü olduğuna inanmak (Havas ilminde eşref saatleri yalnız Allah'ın kainata koyduğu vakit sünnetini gözetmektir).
Ehl-i Sünnet dairesindeki sahih uygulamalar ve ehliyet kriterleri hakkında daha fazla bilgi için Gerçek Havas Hocaları Rehberi sayfamızı inceleyebilirsiniz.
